Çocuklarda Eozinofilik Gastroenterit Eosinophilic Gastroenteritis in Children

Eozinofilik gastroenterit (EGE), sindirim sisteminin herhangi bir bölümünde — özellikle mide, ince bağırsak ve kalın bağırsakta — anormal miktarda eozinofil adı verilen beyaz kan hücrelerinin birikmesiyle karakterize, kronik ve alerjik benzeri bir hastalıktır.

Eozinofiller normalde bağışıklık sisteminin önemli savunma hücreleridir; ancak sindirim sisteminde aşırı miktarda birikmesi durumunda iltihaplanmaya ve doku hasarına yol açar. Hastalık, tutulum yerine göre üç gruba ayrılır:

• Mukozal tutulum: En sık görülen form; ince bağırsağın iç tabakasını etkiler.
• Müsküler tutulum: Kas tabakasını etkiler, tıkayıcı semptomlara neden olabilir.
• Serozal tutulum: En nadir form; karın zarını etkiler, karında sıvı birikmesine (asit) yol açabilir.

Hastalık her yaşta görülmekle birlikte çocukluk çağında daha sık tanınmakta ve alerjik bir zemine sahip olan çocuklarda daha yüksek sıklıkla ortaya çıkmaktadır.

Eosinophilic gastroenteritis (EGE) is a chronic, allergy-like condition characterized by abnormal accumulation of eosinophils — a type of white blood cell — in any part of the digestive system, particularly the stomach, small intestine, and large intestine.

While eosinophils are important immune defense cells, their excessive accumulation in the GI tract leads to inflammation and tissue damage. Based on the layer affected, the disease is classified into three types:

• Mucosal involvement: The most common form; affects the inner lining of the small intestine.
• Muscular involvement: Affects the muscle layer; may cause obstructive symptoms.
• Serosal involvement: The rarest form; affects the peritoneum and may cause ascites.

Although it can occur at any age, it is more frequently recognized in childhood, especially in children with an allergic background.

Eozinofilik gastroenteritin kesin nedeni tam olarak aydınlatılamamış olsa da temel mekanizma bağışıklık sisteminin aşırı hassasiyetidir. Özellikle şu faktörler ön plana çıkmaktadır:

• Gıda alerjileri ve aşırı duyarlılık: Başta inek sütü, yumurta, soya ve buğday olmak üzere çeşitli besinlere karşı gelişen bağışıklık tepkisi hastalığı tetikleyebilir.
• Ailevi alerji öyküsü: Astım, egzama (atopik dermatit) veya alerjik nezle gibi atopik hastalıkları olan ailelerin çocuklarında risk belirgin biçimde artmaktadır.
• Bağışıklık hassasiyeti: Sindirim sistemi, normalde zararsız olan protein parçacıklarına karşı anormal bir bağışıklık yanıtı oluşturur.
• Genetik yatkınlık: Bazı genlerdeki değişimlerin eozinofilik gastrointestinal hastalıklara zemin hazırladığı düşünülmektedir.

The exact cause of eosinophilic gastroenteritis is not fully understood, but the core mechanism is immune system hypersensitivity. Key contributing factors include:

• Food allergies and hypersensitivity: Immune reactions to foods — especially cow's milk, eggs, soy, and wheat — may trigger the condition.
• Family history of atopy: Children from families with asthma, eczema, or allergic rhinitis carry a significantly higher risk.
• Immune hypersensitivity: The gut develops an abnormal immune response to otherwise harmless protein particles.
• Genetic predisposition: Variants in certain genes are thought to predispose individuals to eosinophilic gastrointestinal diseases.

Tetikleyici bir gıdanın ya da faktörün bağırsak duvarıyla temas etmesiyle birlikte bağışıklık sistemi aşırı bir yanıt başlatır. Bu süreçte:

1. Eozinofiller bağırsak duvarına göç eder ve aşırı birikir.
2. Biriken eozinofiller çeşitli kimyasal maddeler (granül proteinler, sitokinler) salgılar.
3. Bu maddeler iltihaplanmaya, doku şişliğine ve bağırsak hareketlerinin bozulmasına neden olur.
4. Tutulum yerine göre emilim bozukluğu, obstrüksiyon veya peritoneal sıvı birikimi gelişebilir.

Sonuçta ortaya çıkan tablo, etkilenen bağırsak bölgesine ve tutulumun derinliğine bağlı olarak çok farklı belirtilerle kendini gösterir.

When a triggering food or factor contacts the gut wall, the immune system mounts an exaggerated response. During this process:

1. Eosinophils migrate to and accumulate excessively in the gut wall.
2. These eosinophils release chemical mediators (granule proteins, cytokines).
3. These substances cause inflammation, tissue swelling, and impaired bowel motility.
4. Depending on the layer involved, malabsorption, obstruction, or peritoneal fluid may develop.

The resulting clinical picture varies widely depending on which part of the bowel is affected and how deeply the inflammation extends.

Belirtiler, etkilenen bölgeye ve hastalığın şiddetine göre farklılık gösterir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

Belirtiler kronik ve tekrarlayıcı olabilir; bazı çocuklarda aylarca süren baskılama ve alevlenme dönemleri gözlenir.

Symptoms vary based on the affected site and severity. The most common presentations include:

Symptoms may be chronic and relapsing; some children experience alternating periods of remission and flare-ups lasting months.

Eozinofilik gastroenteritin tanısı, semptomların özgül olmaması nedeniyle çoğu zaman gecikmektedir. Tanı yöntemi olarak şunlar kullanılır:

• 1
  Endoskopi ve Biyopsi (Altın Standart): Bağırsağın iç yüzeyinden alınan doku örneklerinde büyük büyütmeli alanda ≥20 eozinofil saptanması tanıyı doğrular.
• 2
  Kan Testleri: Periferik eozinofili (%70–80 vakada), total IgE yüksekliği, hemogram, albumin, demir eksikliği anemi belirteçleri.
• 3
  Görüntüleme: Ultrason ya da BT; bağırsak duvarı kalınlaşması veya asit tespitinde yardımcı.
• 4
  Alerji Testleri: Deri prick testi, spesifik IgE ölçümleri; ancak negatif sonuç hastalığı dışlamaz.

Diagnosis is often delayed due to non-specific symptoms. Diagnostic methods include:

• 1
  Endoscopy and Biopsy (Gold Standard): Detection of ≥20 eosinophils per high-power field in tissue samples from the gut lining confirms diagnosis.
• 2
  Blood Tests: Peripheral eosinophilia (in 70–80% of cases), elevated total IgE, CBC, albumin, iron deficiency anemia markers.
• 3
  Imaging: Ultrasound or CT; useful for detecting bowel wall thickening or ascites.
• 4
  Allergy Testing: Skin prick tests, specific IgE measurements; however, a negative result does not exclude the disease.

Tedavi iki temel ayak üzerine kuruludur: beslenme tedavisi ve ilaç tedavisi.

Tedavi süreci uzun solukludur. Semptomlar kontrol altına alınsa da relaps (nüks) izlenebilir; bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Treatment rests on two pillars: dietary management and pharmacological therapy.

Treatment is long-term. Even when symptoms are controlled, relapses may occur — regular follow-up is therefore essential.