KKKA Nedir? What Is CCHF?
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Nairovirus cinsine ait bir virüs tarafından oluşturulan, ağırlıklı olarak kene teması yoluyla bulaşan ciddi bir viral enfeksiyondur.
Taşıyıcı
Hyalomma cinsi keneler
Mevsim
İlkbahar – Yaz (Nisan–Eylül)
Yer
Kırsal ve ormanlık bölgeler
Türkiye'de özellikle İç Anadolu ve Karadeniz geçiş bölgelerinde ilkbahar-yaz aylarında görülen bu hastalık, çocuklarda hafif seyredebileceği gibi ağır klinik tablolara da neden olabilir. Erken tanı ve tedavi hayat kurtarıcıdır.
Crimean-Congo Haemorrhagic Fever (CCHF) is a serious viral infection caused by a virus of the Nairovirus genus, transmitted primarily through tick contact.
Vector
Hyalomma species ticks
Season
Spring – Summer (April–September)
Setting
Rural and forested areas
In Türkiye, this disease is seen particularly in Central Anatolia and Black Sea transition zones during spring-summer. It may follow a mild course in children but can also cause severe clinical illness. Early diagnosis and treatment are life-saving.
Nasıl Bulaşır? How Is It Transmitted?
Bulaşma Yolları
- Virüs taşıyan kenenin tutunması (en sık yol)
- Enfekte hayvan kanı veya dokusuna temas (mezbaha çalışanları)
- Hasta kişinin kan veya vücut sıvısı ile temas
Bulaşmayan Yollar
- Tokalaşmak
- Sarılmak / öpüşmek
- Aynı ortamda bulunmak
- Havayolu ile
- Su veya gıda ile
Sağlık çalışanları için risk
Hasta kan ve salgılarıyla temasında sağlık çalışanları risk altındadır. Bu nedenle KKKA şüpheli hastalarda izolasyon ve kişisel koruyucu ekipman şarttır.
Transmission Routes
- Tick attachment carrying the virus (most common route)
- Contact with blood or tissue of infected animals (slaughterhouse workers)
- Contact with an infected person's blood or body fluids
NOT Transmitted By
- Handshaking
- Hugging / kissing
- Being in the same environment
- Airborne transmission
- Water or food
Risk for Healthcare Workers
Healthcare workers are at risk through contact with patient blood and secretions. Therefore, isolation and personal protective equipment are mandatory for suspected CCHF cases.
Hangi Çocuklar Risk Altında? Riskli Bölgeler Which Children Are at Risk? High-Risk Regions
Riskli Çocuklar
- Köylerde yaşayan veya tarım/hayvancılık ailelerinin çocukları
- Piknik, kamp veya ormanlık alanlarda zaman geçiren çocuklar
- Kırsal bölgelerden İstanbul'a gelen çocuklar (tatil dönüşü)
- Hayvanlarla (koyun, inek, keçi) temas eden çocuklar
Türkiye'de Riskli Bölgeler
Yüksek riskli iller:
İstanbul'da Risk Ne Kadar?
İstanbul yüksek riskli bir il değildir. Ancak şehrin kırsal alanlarında (Belgrad Ormanı, Şile, Çatalca, Beykoz, Polonezköy gibi bölgeler) kene teması olabilir. İstanbul'da görülen vakaların önemli bir kısmı, yukarıdaki yüksek riskli illerden dönen kişilerdir. Piknik ve doğa etkinliklerine giden çocuklarda korunma önlemleri alınmalıdır.
At-Risk Children
- Children living in villages or from farming/livestock families
- Children spending time at picnics, camps, or forested areas
- Children arriving in Istanbul from rural regions (returning from holiday)
- Children in contact with animals (sheep, cattle, goats)
High-Risk Regions in Türkiye
High-risk provinces:
What Is the Risk in Istanbul?
Istanbul is not a high-risk province. However, tick contact may occur in the city's rural areas (Belgrade Forest, Şile, Çatalca, Beykoz, Polonezköy). A significant proportion of cases seen in Istanbul are individuals returning from the high-risk provinces listed above. Preventive measures should be taken for children attending picnics and outdoor activities.
Kene Tutundu — Ne Yapmalı? A Tick Has Attached — What Should You Do?
Her kene KKKA bulaştırır mı? — Hayır.
Kenelerin büyük çoğunluğu KKKA virüsü taşımaz. Ancak kene tutunduğunda belirti takibi mutlaka yapılmalıdır.
Kene Tutunduysa Yapılması Gerekenler
- Hemen doktora gidin. Keneni çıkarmaya çalışmayın.
- Doktor ya da sağlık personeli tarafından uygun araçla (uçlu cımbız/kene çıkarıcı) çıkarılması sağlanmalıdır.
- Keneyi yakmak, alkol ya da limon suyu dökmek, sıkmak YASAK — virüs yayılımını artırır.
- Çıkartılan kene mümkünse steril kaba konularak laboratuvara gönderilebilir.
- 10 gün boyunca ateş, halsizlik, kas ağrısı gibi belirtiler izlenmelidir.
Does every tick transmit CCHF? — No.
The vast majority of ticks do not carry the CCHF virus. However, when a tick attaches, symptom monitoring is mandatory.
What to Do If a Tick Has Attached
- Go to a doctor immediately. Do not try to remove the tick yourself.
- The tick should be removed by a healthcare professional using appropriate tools (fine-tipped tweezers/tick remover).
- Burning, applying alcohol/lemon juice, or squeezing the tick is PROHIBITED — it increases virus spread.
- If possible, the removed tick can be placed in a sterile container and sent to a laboratory.
- Monitor for symptoms (fever, fatigue, muscle pain) for 10 days.
Belirtiler Ne Zaman ve Nasıl Ortaya Çıkar? When and How Do Symptoms Appear?
Kuluçka Süresi
- Kene tutunmasında: 1–3 gün (bazen 9 güne kadar uzayabilir)
- Kan/vücut sıvısı temasında: 5–13 gün
İlk Belirtiler (Ani Başlangıç)
- • Ani yüksek ateş (38.5°C ve üzeri)
- • Şiddetli halsizlik
- • Kas ağrısı
- • Baş ağrısı
- • İştahsızlık, bulantı, kusma
- • Bazen karın ağrısı, ishal, boğaz ağrısı
İleri Belirtiler: Kanama Dönemi (Ağır Vakalar)
- Ciltte mor-kırmızı noktalar (peteşi, ekimoz)
- Burun kanaması
- Diş eti kanaması
- İdrarda kan (hematüri)
- Dışkıda kan
- Bağışıklık sistemi baskılanması, karaciğer ve böbrek yetmezliği (ağır vakalarda)
Kanama belirtisi görürseniz HEMEN ACİLE BAŞVURUN!
Incubation Period
- Tick bite: 1–3 days (may extend up to 9 days)
- Blood/body fluid contact: 5–13 days
Early Symptoms (Sudden Onset)
- • Sudden high fever (38.5°C / 101.3°F and above)
- • Severe fatigue
- • Muscle aches
- • Headache
- • Loss of appetite, nausea, vomiting
- • Sometimes abdominal pain, diarrhea, sore throat
Advanced Symptoms: Hemorrhagic Phase (Severe Cases)
- Purple-red spots on skin (petechiae, ecchymosis)
- Nosebleed
- Gum bleeding
- Blood in urine (hematuria)
- Blood in stool
- Immune suppression, hepatic and renal failure (severe cases)
If you see bleeding symptoms — GO TO THE EMERGENCY ROOM IMMEDIATELY!
Korunma Yolları Prevention Methods
Kene Tutundu mu? Hemen Başvurun. Tick Attached? Seek Care Immediately.
Çocuğunuza kene tutunduysa ya da doğa etkinliği sonrası ateş başladıysa zaman kaybetmeden doktora gidin. Dr. Gökhan Davutoğlu, Ümraniye'deki muayenehanesinde sizi bekliyor. If a tick has attached to your child or fever develops after a nature activity, do not delay — see a doctor immediately. Dr. Gökhan Davutoğlu is available at his Ümraniye clinic.
Ümraniye | Üsküdar | Anadolu Yakası — İstanbul Ümraniye | Üsküdar | Anatolian Side — Istanbul