Çocuklarda Boy Kısalığı: Ne Zaman Normal, Ne Zaman Sorun?
Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Ümraniye, İstanbul
Boy kısalığı, çocuğun boyunun yaşıtlarına göre −2 SD altında veya %3 persentilin altında olması durumudur. Ancak mutlak boy değerinden daha önemli olan şey büyüme hızıdır. Yılda 4 cm'nin altında uzama ciddi değerlendirme gerektirir.
Büyük çoğunluğu normal varyasyondur: Ailesel boy kısalığı (ebeveynler kısa ise çocuk da genetik olarak kısa olabilir) veya konstitüsyonel büyüme gecikmesi (yavaş büyür, geç ergenleşir, potansiyel korunur).
Patolojik nedenler: Büyüme hormonu eksikliği, hipotiroidi, çölyak, kronik böbrek/karaciğer hastalıkları, Turner sendromu, beslenme yetersizliği gibi durumlar araştırılmalıdır.
Dikkat gerektiren bulgular: Büyüme eğrisinde düşüş, yılda <4 cm uzama, ergenliğin geç başlaması, yorgunluk, kabızlık, kilo-boy uyumsuzluğu.
Tetkikler: Kemik yaşı grafisi, TSH, IGF-1, çölyak testleri, tam kan ve ferritin başlıca incelemelerdir. Erken tanı büyüme potansiyelini korur.
Short Stature in Children: When Is It Normal, When Is It a Problem?
Assoc. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Ümraniye, Istanbul
Short stature is defined as a child's height falling below −2 SD or below the 3rd percentile for age and sex. However, growth velocity is even more important than absolute height. Growth below 4 cm per year warrants serious evaluation.
Most cases are normal variants: Familial short stature (if parents are short, the child may simply be genetically short) or constitutional growth delay (slow growth, late puberty, but preserved potential).
Pathological causes to investigate include: growth hormone deficiency, hypothyroidism, celiac disease, chronic kidney/liver disease, Turner syndrome, and nutritional deficiency.
Warning signs: Declining growth curve, <4 cm/year growth, delayed puberty, fatigue, constipation, weight-height mismatch.
Investigations: Bone age X-ray, TSH, IGF-1, celiac panel, CBC and ferritin are the main tests. Early diagnosis preserves growth potential.