Çocuklarda Demirin Önemi
Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ümraniye İstanbul
Demir eksikliği, dünyada çocuklarda en sık görülen beslenme sorunudur. Etkileri yalnızca kansızlık (anemi) ile sınırlı değildir; uzun süreli eksiklik beyin gelişim geriliğine, dikkat ve konsantrasyon bozukluklarına, okul başarısında düşüşe ve davranış sorunlarına da yol açabilir. Bu nedenle erken tespit ve tedavi büyük önem taşır.
Demirin en iyi emilen formu +2 değerlikli (ferroz) demirdir; ferrik (+3) forma göre bağırsaklardan çok daha etkin biçimde alınır. Beslenme açısından en iyi kaynaklar kırmızı et, tavuk, yumurta, mercimek ve pekmezdir. Demir emilimini artırmak için C vitamini içeren besinlerle (portakal suyu, domates) birlikte tüketilmesi önerilir; çay, kahve ve süt ise emilimi belirgin şekilde azaltır.
Risk grubundaki çocuklar arasında 6–24 aylık bebekler (büyüme hızına bağlı yüksek ihtiyaç), prematüreler, anne sütü dışında inek sütü ağırlıklı beslenen bebekler ve vejetaryen/vegan çocuklar öne çıkmaktadır. Hızlı büyüme dönemlerinde (ergenlik başlangıcı dahil) ihtiyaç da artar.
Demir takviyesi; kan hemoglobin ve ferritin değerleri, klinik bulgular ve beslenme öyküsü birlikte değerlendirilerek çocuk doktoru tarafından belirlenir. Gereksiz ya da aşırı demir kullanımı zararlı olabilir; takviye süresi ve dozu mutlaka kişiselleştirilmelidir.
— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ümraniye İstanbul
Importance of Iron in Children
Assoc. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Specialist in Pediatrics, Ümraniye Istanbul
Iron deficiency is the most common nutritional problem in children worldwide. Its effects are not limited to anemia; prolonged deficiency can also cause brain developmental delays, attention and concentration difficulties, decreased school performance, and behavioral problems. Early detection and treatment are therefore critically important.
The best-absorbed form of iron is ferrous (+2) iron, which is absorbed far more efficiently from the intestines than ferric (+3) iron. The best dietary sources include red meat, chicken, eggs, lentils, and molasses. Consuming iron alongside vitamin C-rich foods (orange juice, tomatoes) is recommended to enhance absorption; tea, coffee, and milk notably reduce it.
High-risk groups include infants aged 6–24 months (due to high requirements driven by rapid growth), premature babies, infants primarily fed cow's milk instead of breast milk, and vegetarian/vegan children. Needs also increase during rapid growth periods, including the onset of puberty.
Iron supplementation is determined by a pediatrician based on blood hemoglobin and ferritin values, clinical findings, and dietary history. Unnecessary or excessive iron use can be harmful; the duration and dose of supplementation must always be individualized.
— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Pediatric Health and Diseases Specialist, Ümraniye Istanbul