Beslenme

Ek Gıdaya Geçiş Ne Zaman Başlamalı?

Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU

Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı · Ümraniye, İstanbul

Dünya Sağlık Örgütü ve Türkiye Pediatri Derneği'nin ortak önerisi, ilk 6 ay boyunca yalnızca anne sütü verilmesi yönündedir. Ek gıdaya geçiş için kesin bir takvim yaşı olmakla birlikte, bebeğin hazır olduğunun işaretlerine de dikkat etmek gerekir. Hazırlık işaretleri şunlardır: bebeğin başını dik tutabilmesi, destekle oturabilmesi, dile itme refleksinin kaybolması ve masadaki yiyeceklere ilgi göstermesi. Bu işaretler genellikle 6. ayda ortaya çıkar. 4. aydan önce ek gıda başlamak sindirim sistemi ve bağışıklık açısından risk taşır; 7. ayı aşmak ise bebeğin çiğneme alışkanlığı ve demir ihtiyacı üzerinde olumsuz etki yaratabilir.

İlk ek gıdalar olarak sebze püreleri (kabak, havuç, patates), meyve püreleri ve demir açısından zengin besinler (kırmızı et, muhallebi tarzı tahıl karışımları) tercih edilebilir. Yeni bir besin her seferinde tek tek ve 3–4 gün arayla tanıtılmalıdır; böylece olası bir alerji ya da tahammülsüzlük kolayca fark edilir. Tuz, şeker ve bal ilk 1 yaşta kesinlikle verilmemelidir. Bal, botulizm riski taşır. Besinler yaşa uygun kıvamda, önce püreli sonra ezik ve parçalı olarak sunulmalıdır.

Alerjen besinler (yumurta, yer fıstığı, balık, buğday, inek sütü ürünleri) eskiden geç dönemde tanıtılırdı; güncel kanıtlar bu yaklaşımın değişmesi gerektiğini göstermektedir. Yüksek riskli bebek yoksa alerjen besinlerin 6–12. ay içinde tanıtılması alerji gelişim riskini azaltabilir. Ek gıdaya geçiş sürecinde anne sütüne devam edilmesi önerilir; ek gıda anne sütünün yerini almaz, onu tamamlar. Bu dönemde doktorunuzla düzenli izlem yapmak, büyüme eğrisini takip etmek ve beslenme planı hakkında rehberlik almak büyük önem taşır.

— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ümraniye İstanbul

Çocuğunuz için randevu alın

Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU – Ümraniye, İstanbul · 0552 832 18 32

Infant Nutrition

When Should Complementary Foods Begin?

Assoc. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Specialist in Pediatrics, Ümraniye Istanbul

The transition to complementary foods is one of the most critical nutritional milestones in an infant's life. The World Health Organization (WHO) and Turkish Pediatrics Association recommend exclusive breastfeeding for the first 6 months, followed by introduction of complementary foods while continuing breastfeeding.

Readiness signs: Holding the head upright, showing interest in food, loss of the tongue-thrust reflex, and ability to sit with support typically appear around 4–6 months. Starting before 4 months is not recommended.

Getting started: Begin with purées — vegetable soups, fruit purées, then grain-based foods. Introduce one new food at a time, waiting 3–5 days to monitor for allergies. Avoid honey before 12 months, salt, sugar, and cow's milk as a main drink.

Common mistakes: Starting too early (increases allergy and obesity risk), delaying too long (increases iron deficiency and developmental delay risk), using commercial baby foods exclusively, and adding salt or sugar. Consult your pediatrician for a personalized complementary feeding plan.

Book an Appointment for Your Child

Assoc. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Ümraniye, Istanbul