Rotavirüs, 5 yaş altındaki çocuklarda akut gastroenterit (kusma-ishal) tablosunun en sık viral nedenidir. Kış ve ilkbahar aylarında pik yapar; çok bulaşıcıdır ve dışkı-ağız yoluyla yayılır. Rotavirüs gastroenteritinde ishal sulu kıvamdadır, genellikle ateş ve kusmayla birlikte gelir. Belirtiler 5–7 gün sürer. Adenovirüs ise yıl boyu görülebilir; daha uzun süreli (10–14 güne kadar) ishale neden olabilir ve bağışıklık sistemi zayıf çocuklarda daha ağır seyreder. Her iki enfeksiyonda da antibiyotik etkisizdir; spesifik antiviral tedavi yoktur.

Gastroenteritte en kritik mesaj: sıvı kaybını önlemek ve yerine koymak. Hafif-orta dehidrasyonda oral rehidratasyon solüsyonları (ORS) kullanılır; eve hazır ORS tozu veya hazır paketleri tercih edilmelidir; gazlı içecek, meyve suyu veya ayran uygun değildir. Çocuk yiyebiliyorsa beslenmeye devam edilmeli, açlık bırakılmamalıdır. Probiyotik (Lactobacillus rhamnosus GG, S. boulardii) ishal süresini kısaltmada yardımcı olabilir. Ciddi dehidrasyon işaretleri: ağlayınca gözyaşı gelmemesi, ağız kuruluğu, gözlerin çöküklüğü, 6–8 saatte idrar yapmama, letarji. Bu bulgularda acilen tıbbi değerlendirme gerekir.

Rotavirüse karşı ağızdan alınan canlı aşılar (Rotarix – 2 doz; RotaTeq – 3 doz) mevcuttur. Bu aşılar hastaneye yatışı dramatik biçimde azaltmış; dünya genelinde rotavirüs ölümlerini önemli ölçüde düşürmüştür. Türkiye'de rutin aşı takvimine girmiş olmamakla birlikte özel aşı olarak uygulanabilmektedir. Doktorunuzla rotavirüs aşısı planlaması hakkında görüşmeniz önerilir. El hijyeni ve besin güvenliği de yayılımı önlemede kritik öneme sahiptir.

— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ümraniye İstanbul