Yenidoğan sarılığı, yeni doğan bebeklerin büyük çoğunluğunda ilk günlerde görülen ve derinin sarımsı bir renk almasına neden olan bir durumdur. Bu sarılığın temel nedeni, kırmızı kan hücrelerinin yıkımıyla ortaya çıkan bilirubin pigmentinin kanda birikmesidir. Bebeğin karaciğeri henüz yeterince olgunlaşmadığından bilirubini hızla işleyemez. Zamanında doğan sağlıklı bebeklerde 2–3. günde başlayan ve 1–2 hafta içinde kendiliğinden gerileyen bu tabloya fizyolojik sarılık denir; tedavi gerektirmez. Ancak sarılığın ilk 24 saatte başlaması, hızla ilerlemesi, 2 haftayı geçmesi veya sarılıkla birlikte iyi emmeme, uyuşukluk ya da soluk renkte dışkı görülmesi patolojik sarılık işareti olabilir ve mutlaka değerlendirilmelidir.

Bilirubin düzeyi belirli bir eşiği aştığında fototerapi (ışık tedavisi) başlanır. Fototerapi, mavi dalga boyundaki özel ışık sayesinde bilirubini deri yoluyla parçalanabilir hâle getirir ve idrar ile dışkıyla atılmasını sağlar. Tedavi sırasında bebek gözleri korunarak ışık altında yatırılır; anne sütü veya mama ile beslemeye devam edilir. Çok yüksek bilirubin değerlerinde nadiren kan değişimi (exchange transfüzyon) gerekebilir. Bilirubin değerlerinin kritik eşikleri bebeğin gestasyonel yaşına, saatine ve risk faktörlerine göre değiştiğinden bu değerlendirme mutlaka doktor tarafından yapılmalıdır.

Ebeveynler için en önemli mesaj şudur: Bebeğinizin cildinde veya gözünün beyazında sarılık fark ederseniz doktorunuza başvurun. Sarılık ilk 24 saatte görünüyorsa, bebeğiniz iyi emmiyorsa, sarılık giderek koyulaşıyorsa ya da 2 haftayı aşıyorsa beklemeyin. Erken değerlendirme ile fizyolojik ve patolojik sarılık ayrımı yapılabilir, gerekirse hızla tedaviye başlanabilir. Tedavi edilmeyen çok yüksek bilirubin düzeyleri nadir de olsa beyin hasarına (kernikterus) yol açabileceğinden bu konuda dikkatli olmak önemlidir.

— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Ümraniye İstanbul