Aşılar, modern tıbbın en büyük başarılarından biridir. Günümüzde birçok ciddi enfeksiyon hastalığının ya tamamen ortadan kalkması ya da nadir görülmesi, büyük ölçüde aşı uygulamaları sayesinde mümkün olmuştur. Özellikle bebeklik ve çocukluk döneminde yapılan aşılar, hayat boyu sürecek bağışıklığın temelini oluşturur.
Bağışıklık Sistemi Nasıl Çalışır? (Aktif ve Pasif Bağışıklık)
Pasif Bağışıklık: Bebek, anne karnında ve anne sütü ile hazır antikorlar alır. Geçicidir. İlk aylarda koruyucu olsa da zamanla azalır.
Aktif Bağışıklık: Aşılar veya hastalık geçirilmesi ile oluşur. Vücut kendi bağışıklık hafızasını geliştirir. Uzun süreli koruma sağlar. Aşılar, hastalık geçirmeden güvenli şekilde aktif bağışıklık oluşturur.
Neden Bebeklik Döneminde Sık ve Çoklu Aşı Yapılır?
Bebeklerin bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiştir. Enfeksiyonlara daha açıktır. Hastalıkları daha ağır geçirme riski yüksektir. Bu nedenle aşılar erken dönemde başlatılır, kısa aralıklarla tekrarlanır, bazen aynı anda birden fazla aşı uygulanır. Amaç: Bebeği en hassas dönemde hızlı ve etkili şekilde korumaktır.
Hatırlatma (Pekiştirme) Dozları Neden Gereklidir?
Aşı sonrası oluşan bağışıklık zamanla azalabilir. Bu nedenle belirli yaşlarda pekiştirme dozları yapılır, bağışıklık sistemi yeniden uyarılır ve koruyuculuk uzun yıllar devam eder. Aşı takvimine uyum, koruyuculuğun sürekliliği için kritik önemdedir.
Enfeksiyon Hastalıkları Hâlâ Var!
Günümüzde bazı hastalıkların nadir görülmesi, onların yok olduğu anlamına gelmez. Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar hâlâ dolaşımdadır. Aşılama oranı düştüğünde salgınlar yeniden ortaya çıkabilir. Aşılar bırakıldığında, hastalıklar geri döner.
Aşılar Sayesinde Hangi Hastalıklar Azaldı?
Çocuk felci (polio) birçok ülkede ortadan kalktı. Difteri, tetanoz, kızamık gibi hastalıklar ciddi oranda azaldı. Ölüm ve sakatlık oranları dramatik şekilde düştü. Bu başarı, aşıların en güçlü kanıtıdır.
Aşı İçerikleri Güvenli mi?
Günümüzde kullanılan aşılar yüksek güvenlik standartlarından geçer. İçerikleri sürekli denetlenir ve güncellenir. Zararlı olduğu düşünülen birçok eski bileşen artık kullanılmaz. Koruyucular ve katkı maddeleri çok düşük ve güvenli dozlarda bulunur. Eski bazı aşılarda kullanılan ağır metal formlar artık ya kullanılmamakta ya da eser düzeydedir. Bilimsel veriler, aşıların güvenli olduğunu net şekilde göstermektedir.
Aşılar ve Toplumsal Bağışıklık (Sürü Bağışıklığı)
Aşı sadece bireyi değil, toplumu da korur. Aşılı birey sayısı arttıkça hastalık yayılmaz. Aşı olamayan bebekler ve riskli gruplar korunur. Salgınların önüne geçilir. Buna toplumsal bağışıklık (sürü bağışıklığı) denir.
Sonuç: Aşılar Geleceğimizi Korur
Aşılar çocukları ciddi hastalıklardan korur. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Toplum sağlığını güvence altına alır. Bugün nadir gördüğümüz birçok hastalık, aşılar sayesinde kontrol altındadır. Aşılamanın aksaması, bu hastalıkların yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.
— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı